Holland in vorm: Vormgeving in Nederland 1945–1987

Holland in vorm maakt de inventaris op van de BV Nederland sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. De boedel van veertig jaar industriële vormgeving is vastgelegd in deze publikatie, gerealiseerd in een samenwerking tussen vijf musea, en verschenen ter gelegenheid van de reeks designtentoonstellingen die zij gedurende de zomer van 1987 organiseren. Nooit eerder werd op deze schaal onderzoek gedaan naar het onvoltooide verleden van ontwerp, industrie en consumptie. In een afwisseling van algemene essays, detailonderzoeken en documentaire verslagen wordt de samenhang gezocht in de Nederlandse verschijning.Holland in vorm is met zijn mengeling van passie en scepsis vooral een document van de verbazing geworden. Verbazing over zoveel goedbedoelde pogingen een handelsnatie te voorzien van concurrerende handelsprodukten, verbijstering over de mislukkingen, verwondering over de durf en het inzicht van fabrikanten en ontwerpers.De ondergrondse typografie die zich al in de illegaliteit organiseerde voor een bovengronds bestaan na de oorlog, en de aardewerkindustrie waar men een gouden toekomst tegemoet ging nu al het stukgevallen serviesgoed vervangen moest worden, zijn maar willekeurige voorbeelden van het herstel tijdens de eerste jaren. Holland in vorm volgt het spoor naar de euforie van de jaren vijftig. De auto die later spottend de ‘truttenschudder’ werd gedoopt, kreeg halverwege dat decennium in vakkringen een ontvangst in eerbiedige stilte en zorgde bij het grote publiek voor ontembaar enthousiasme. Edelsmeden dreven in die periode de eerste wig in het behoudende juweliersbolwerk. En instituties als de Rijkswaterstaat richtten het land in op een efficiënt vervoer van goederen en personen, zonder daarbij de vormgeving van sluizen, bruggen, en wegen aan het toeval over te laten.Een natie die voor een belangrijk deel zelfs het eigen landschap ontwierp, schept zich verplichtingen. De Nederlandse overheid komt die verantwoordelijkheid na, onder meer in de grafische verzorging van haar drukwerk en in de uitzonderlijke vormgeving van ’s lands munten en bankbiljetten. En bedrijven herkenden design gaandeweg als een factor bij hun marketing. Dat geldt voor de meubelindustrie, voor de textiel, voor de elektronische apparatuur en voor de landbouwmachines, maar door daarnaast de aandacht te richten op het ontwerpen van paprika’s, de vormgeving van olieplatforms en het design van een eenmalig object voor het interieur wil dit boek tegelijk de enge grenzen van het begrip vormgeving doorbreken. In een zo brede zin betreft het de totale menselijke omgeving, met alle functies, illusies en betekenissen die daaraan verbonden zijn.