Fizika i filozofija

در »ﺗﺎرﯾﺦ و ﻓﻠﺴﻔﮥ ﻋﻠﻢ« را ﺣﺴﯿﻦ ﻧﺠﻔﻰ زاده ﺑﻨﯿﺎد ﮔﺬارده اﺳﺖ. او دراﯾﻦ ﺑﺎره ﻣﻰ ﻧﻮﯾﺴﺪ : ».ﻫﺮﭼﻨﺪ از آﺷﻨﺎﯾﻰ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺑﺎ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻏﺮب، و ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ آن، ﺑﯿﺶ از ﯾﮑﺼﺪوﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ى راه را ّﻣ ﻰﮔﺬرد، ﺷﻤﺎر ﮐﺎرﻫﺎﯾﻰ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺟﺪ ﺑﺮ اﯾﻦ آﺷﻨﺎﯾﻰ ﻣﻰ ﮔﺸﺎﯾﺪ، ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻢ اﻣﺮوز اﻧﺪك و ﺑﺴﯿﺎر اﻧﺪك ﺑﺎﺷﺪ. و ﻫﺮﭼﻨﺪ اﯾﻦ ﺑ ﻰرﻏﺒﺘﻰ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ آن ﻓﺮﻫﻨﮓ رﯾﺸ ﻪﻫﺎﯾﻰ ﺑﺴﯿﺎر ﺗﻨﻮﻣﻨﺪ در ﻓﺮﻫﻨﮓ اﯾﺮاﻧﻰ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺸﺎﻫﺪة ﻣﺎ از ﺑﺮﺗﺮى ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻏﺮﺑﻰ در ﻣﯿﺪان ﻫﺎى رزم در ﻫﻤﺎن ﺳﺎل ﻫﺎ ﻫﻢ، ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ اﺻﻮﻟﻰ درﺑﺎرة ﭼﮕﻮﻧﮕﻰ دﺳﺘﯿﺎﺑﻰ ﻣﻐﺮب زﻣﯿﻦ ﺑﻪ داﻧﺶ ﻫﺎى ﻧﻮ را در ﻣﺎ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺰد. و اﮔﺮ از زﻣﺎن دﮐﺎرت ﺗﺎﮐﻨﻮن ﻫﻢ ﺑﯿﺶ از ﺳﻪ ﺳﺪه ﻣ ﻰﮔﺬرد، ﻫﻨﻮزﻫﻢ ﻧﺰد ﻣﺎ، ﮐﺎرى ﮐﻪ ﺑ ﻪدرﺳﺘﻰ اﻓﮑﺎر او را ﺑﻪ ﻣﺎ ﺑﺸﻨﺎﺳﺎﻧﺪ، وﺟﻮد ﻧﺪارد؛ و ﻫﻢ ﭼﺸ ﻢﭘﻮﺷﻰ ﮐﻨﯿﻢ، اﯾﻦ وﺿﻊ درﺑﺎرة ﻣﻨﺎﺑﻊ ّاﮔﺮ از ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎى اﺧﺺ ﻰ ّﻋﻠﻤﻰ اﺻﯿﻞ، و ﯾﺎ ﺷﺮ حﻫﺎﯾﻰ ﮐﻪ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻣﻐﺮب زﻣﯿﻦ ﺑﺮ ﮐﺎرﻫﺎى ﺗﺨﺼﺼ ﺧﻮد ﻣﻰ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪ، ﺗﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎى ﻣﻌﺮﻓ ﺖﺷﻨﺎﺧﺘﻰ آن ﻫﺎ را روﺷﻦ ﮐﻨﻨﺪ، و ﻓﻬﻢ از آن ﻫﺎ را ﺑﺮ ﻫﻤﮕﺎن آﺳﺎن ﺗﺮ، ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺪﺗﺮ اﺳﺖ. اﮔﺮ از ﭼﻨﺪﮐﺎر درﺳﺖ، ﮐﻪ ﺑﺮﺧﻰ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ دﻟﺒﺴﺘﮕﻰ ﺷﺨﺼﻰ اﻧﺠﺎم داد هاﻧﺪ، ﺻﺮ فﻧﻈﺮ ﮐﻨﯿﻢ، آﻧﭽﻪ ﻣﻰ ﻣﺎﻧﺪ در ﺗﺎرﯾﺦ ﭼﯿﺰى ﺟﺰ اﺧﺒﺎرى ﭘﺮاﮐﻨﺪه درﺑﺎرة اﯾ ﻦﮔﻮﻧﻪ ﮐﺎرﻫﺎ ﻧﯿﺴﺖ، ﮐﻪ ﻣﺎ ذﯾﻞ » « ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﻰ ﻧﮕﺮﯾﻢ.« و ﻓﻠﺴﻔﮥ ﻋﻠﻢ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﮐﺘﺎب ﻫﺎﯾﻰ در »ﮐﺘﺎب ﺣﺎﺿﺮ ﻫﻢ ﯾﮑﻰ از ﮐﺎرﻫﺎﯾﻰ اﺳﺖ ﮐﻪ ذﯾﻞ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻰ ﺷﻮد