Sự Va Chạm Giữa Các Nền Văn Minh và Sự Tái Lập Trật Tự Thế Giới

Năm 1993, Samuel P. Huntington (1927 – 2008), chuyên gia nghiên cứu chính trị xuất chúng ở Hoa Kỳ, tạo ra cuộc tranh luận lớn giữa các nhà lý luận quốc tế với bài viết "Sự va chạm của các nền văn minh" trên tạp chí Foreign Affairs. Trong bài báo, ông lập luận rằng sau khi kết thúc thời kỳ Chiến tranh Lạnh, đạo Hồi sẽ trở thành trở ngại lớn nhất cho sự thống trị của phương Tây trên toàn thế giới. Nội dung của quan điểm này phản biện giả thuyết của Francis Fukuyama về sự kết thúc của lịch sử sau khi CNXH sụp đổ.Hungtington giải thích lý thuyết của mình trong cuốn sách "Sự va chạm giữa các nền văn minh và Xây dựng lại trật tự thế giới", khẳng định các xung đột sau giai đoạn Chiến tranh Lạnh sẽ xuất hiện thường xuyên và đầy bạo lực, vì những khác biệt về văn hóa chứ không phải ý thức hệ. Ông cho rằng sẽ xuất hiện những cuộc chiến giữa những nền văn minh lớn trên thế giới - có thể là bảy hoặc tám cuộc xung đột giữa phương Tây, Hồi giáo, Khổng giáo, Ấn giáo, Chính thống giáo…. Một trong những điểm có nhiều khả năng bùng nổ chiến tranh là vùng Biển Đông, giữa Việt Nam và Trung Quốc, với ngòi nổ là nguồn dầu khí nhưng bề sâu là các khác biệt văn hóa/văn minh và sự tham gia của các bên trong một thế giới đã đổi chiều.