Si Rizal: Nobelista (Pagbasa sa Noli at Fili Bilang Nobela)

Hindi nababasa ng karamihan ang buong nobela ni Jose Rizal. Halos lahat kasi ng ibinebentang "salin" sa Filipino ng Noli me tangere at El Filibusterismo ay mga halaw lamang at sinulat ng mga ni hindi rin nakabasa sa original na mga nobela sa wikang Espanyol ng ating pambansang bayani. Ito ang nag-udyok kay National Artist Virgilio S. Almario para isalin ang mga nobela ni Rizal batay sa facsimile na inilathala ng National Historical Commission. Natapos niya ang pagsasalin noong 1998 at inilathala ito ng National Centennial Commission. Ang salin ni V.S. Almario ang maituturing ngayong pinakakompleto at makabagong salin sa Filipino ng mga nobela ni Rizal.Ngunit habang nagsasalin ay lalong natuklasan ni V.S. Almario ang kadakilaan ni Rizal bilang nobelista. Naisip niya: Hindi ganap na pinahahalagahan ang mga nobela dahil malimit na nakaukol ang pagbasa sa mga kabuluhang pampolitika ng mga ito. Bihirang basahin ang mga nobela bilang nobela - bilang akdang pampanitikan. Ito ngayon ang nag-udyok kay V.S. Almario upang sulatin ang Si Rizal: Nobelista - mga sanaysay na naglalayong suriin ang sari-sar't pambihirang katangiang pampanitikan ng Noli at Fili at isang malaking dahilan kung bakit kailangang patuloy na basahin ang mga ito. Layunin din niyang magdulot ng bagong patnubay para sa mga guro at estudyante ng kursong Rizal.